اسباط بن نصر از اسماعيل سدى ، در خبرى كه از ابو مالك و ابو صالح ، از ابن عباس و مرّه همدانى از ابن مسعود و جمعى از اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم گزارش كرده است ، چنين روايت مىكند : « « وَ لَا الضَّالِّينَ » مسيحيان هستند . » « 1 » [ 1 / 593 ] نيز طبرى از احمد بن حازم غفارى از عبيد اللَّه بن موسى از ابو جعفر از ربيع روايت كرده است : « « وَ لَا الضَّالِّينَ » مسيحيان هستند . » « 2 » [ 1 / 594 ] هم‌چنين وى از يونس بن عبد الاعلى از ابن وهب از عبد الرحمان بن زيد چنين نقل كرده است : « « وَ لَا الضَّالِّينَ » : مسيحيان . » « 3 » [ 1 / 595 ] نيز وى از يونس از ابن وهب از عبد الرحمان بن زيد از پدرش روايت كرده است : « « وَ لَا الضَّالِّينَ » مسيحيان مىباشند . » « 4 » * * * رواياتى نيز در اين باب نقل شده است كه « الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ » كسانى هستند كه ولايت على عليه السلام را داشتند و « الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لَا الضَّالِّينَ » كسانىاند كه به دشمنى با او پرداختند . اين بدان روست كه ولايت على عليه السلام راه مؤمنان راستين و دشمنى او ، راه گمراهى و ضلالت مىباشد . [ 1 / 596 ] اين تفسير ، هماهنگ با سخن پيامبر بزرگوار صلى الله عليه و آله و سلم دربارهء على عليه السلام است : « جز مؤمن ، او را دوست ندارد و جز منافق ، با او دشمنى نمىورزد . » « 5 » بىترديد ، مؤمن از كسانى است كه خداوند به ايشان نعمت داده و منافق از كسانى است كه خدا آنها را دشمن مىدارد و بر آنها خشم گرفته است . [ 1 / 597 ] صدوق از حسن بن محمد بن سعيد هاشمى از فرات بن ابراهيم از عبيد بن كثير از محمد بن مروان از عبيد بن يحيى بن مهران عطّار از محمد بن حسين از پدرش از جدّش از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم دربارهء آيهء « صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ

--> ( 1 ) . طبرى ، ج 1 ، ص 124 . ( 2 ) . همان . ( 3 ) . همان . ( 4 ) . همان . ( 5 ) . حديثى متواتر است . بنگريد به : فضائل الخمسه ( فيروزآبادى ) ، ج 2 ، ص 207 - 212 .